Myanmar’ın BM Büyükelçisinin Cunta’nın Muhalefetine Rağmen Bir Yıl Daha Yenilendiği Bildirildi

Büyükelçi Kyaw Moe Tun, Myanmar’ın Birleşmiş Milletler nezdindeki daimi temsilcisidir; ancak diplomat, ülkenin iktidardaki askeri cuntasını temsil etmiyor.

Kyaw Moe Tun, görevine 2020’de, ordunun Şubat 2021’de seçilmiş sivil hükümeti devirmesinden aylar önce atandı. Askeri cunta onu görevinden kovmaya çalıştı, ancak ayrılmayı reddetti ve şimdiye kadar Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Kimlik Bilgileri Komitesi, ordunun atadığı kişiyi tanımayı reddetti. Ayrıca, ülkenin seçilmiş ve görevden alınmış milletvekilleri tarafından kurulan Myanmar Ulusal Birlik Hükümeti (NUG) tarafından da destekleniyor.

Pazartesi günü, bir BM diplomatı Amerika’nın Sesi’ne BM kimlik bilgileri komitesinin Myanmar’ın büyükelçisi statüsünü korumayı kabul ettiğini söyledi. Diplomat, komite kararını resmi olarak açıklamadan önce kayıtlar hakkında konuşmayı reddetti.

Geçen hafta, VOA’dan Ingyin Naing, New York’taki ofisinde Kyaw Moe Tun ile kendisini reddeden bir hükümeti temsil etmenin nasıl bir şey olduğunu ve diplomat olarak rolünü nasıl gördüğünü tartışmak için bir röportaj yaptı.

Bu röportaj kısalık ve netlik için düzenlenmiştir.

Amerika’nın Sesi: Bu yıl Myanmar BM temsilcilikleriyle ilgili alınacak karar hakkında ne düşünüyorsunuz?

Büyükelçi Kyaw Moe Tun: Geçen yıldan bu yana, Afganistan ve Myanmar olmak üzere iki ülke, ilgili delegasyonlarla ilgili olarak rekabet eden kimlik bilgilerine sahipti. Bu nedenle, geçen yıl akreditasyon komitesi, Afganistan ve Myanmar’ın akreditasyon belgeleriyle ilgili kararları ertelemeye karar verdi.

Nasıl karar verecekleri elbette Kimlik Bilgileri Komitesi üyelerine bağlıdır. Rusya, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri her yıl seçilen üç üyedir. [[This year the credentials committee members also include Angola, Austria, Guyana, Maldives, Uruguay and Zambia.]]

Amerika’nın Sesi: Ayrıca bu yıl Rusya’nın Ukrayna’yı işgalini kınamak ve Rusya’nın BM İnsan Hakları Konseyi üyeliğini askıya almak için oy kullandınız. Sizce bu konudaki tutumunuz Rusya’nın Myanmar’ı kimin temsil etmesi gerektiği konusundaki kararını etkiliyor mu ve Myanmar cuntasının temsilcisini tercih edebilirler mi?

Büyükelçi Kyaw Moe Tun: Biz sadece evet oyu vermekle kalmadık, kararlara ortak sponsor olduk çünkü nedeni çok basit ve çok net: Biz Myanmar halkı, Myanmar halkı gibi acı çeken Ukrayna halkının yanında dimdik durmalıyız. Karara ortak sponsor olarak, karara evet oyu vererek Ukrayna halkının yanındayız. Rusya bundan memnun olmayacak. Dolayısıyla Myanmar’ın burada BM’de temsil edilmesi konusunda ne karar verirlerse versinler, seçilmiş sivil hükümet tarafından atanan ve Myanmar halkı adına konuşan daimi temsilciden yana olmayacaklar.

Amerika’nın Sesi: Çin’in de açıkça Myanmar cuntasını desteklemesi hakkında ne düşünüyorsunuz?

Büyükelçi Kyaw Moe Tun: Çin ve Rusya’yı karşılaştırabilirsiniz. Ama bildiğim şu ki Çin’den gelen üst düzey ziyaret bu süre zarfında göremediğimiz şey. Ama tabii ki, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi Myanmar’ı son ziyaretinde [in July]bu sadece alt bölge toplantısı içindi, ikili görüşme için değil.

Çin, ziyaretin ikili bir ziyaret için olmadığını ve alt bölge grup toplantıları, Lancang-Mekong görüşmeleri için olduğunu açıkça belirtiyordu. Dolayısıyla Çin’in pozisyonunun Rusya’nın pozisyonundan farklı olduğu açık çünkü Rusya dışişleri bakanı Myanmar’ı ikili bazda ziyaret etti.

Çin aynı zamanda komşu ülkemiz ve Güvenlik Konseyi’nin daimi üyesidir. Çin’in rolüne her zaman değer vermemizin nedeni budur. Elbette rollerine değer verdiğimiz başka komşu ülkeler de var – sadece Çin değil, aynı zamanda Hindistan, Bangladeş, Laos ve Tayland.

Komşu ülkelerin rolü çok önemlidir. Ukrayna’nın komşu ülkeleri, saldırıdan kaçarak komşu ülkelere sığınan Ukraynalılara sınırlarını açıyor, kucak açıyor ve sıcak bir misafirperverlik gösteriyor. Keşke komşu ülkelerimiz de Ukrayna gibi olsa.

Çin’in konumuyla ilgili soruya dönecek olursak, bu elbette Rusya’nın konumundan farklı. Bu benim kişisel bakış açım.

Amerika’nın Sesi: Bazı haber ajanslarına göre Ukrayna, Myanmar ordusuna silah sattı. Ukraynalı diplomatlarla görüştüğünüzde Myanmar ordusuna silah satma konusunu sordunuz mu?

Büyükelçi Kyaw Moe Tun: Dürüst olmak gerekirse, bu konuyu buradaki Ukrayna büyükelçisine götürmedim. Ama silah satışının askeri darbeden önce olduğunu anlıyorum. Askeri darbeden sonra Ukrayna hükümetinin bu silahları masum sivilleri öldürmek için kullanan orduya herhangi bir silah satmadığını anlıyorum. Dolayısıyla bildiğim kadarıyla Ukrayna, hükümet olarak Myanmar ordusuna herhangi bir silah satmıyor.

Amerika’nın Sesi: BM komite toplantılarında yaptığınız konuşmalarda, askeri cuntanın zulmüne uğrayan Myanmar halkına BM’nin sahip çıkmadığını sık sık dile getirdiniz. BM’den somut bir adım atma umudunuz var mı?

Büyükelçi Kyaw Moe Tun: İnsanlarımız gerçekten çaresiz ve onlar bile R2P’yi – “koruma sorumluluğu” yazan pankartlar taşıyorlardı. O zamandan beri BM’de yaptığım açıklamalarda, BM’den Myanmar halkının hayatını kurtarmak için R2P ilkelerini uygulamasını istemek gibi, insanların seslerini aktarmaya çalıştım. Elbette çok sinir bozucu olsa da, çünkü ne zaman itirazda bulunsak kimse açıklama yapmayacak. Ne zaman bir araya gelsek, bu talep gerçekten pratik terimlerle ortaya çıkmıyor. Ancak öte yandan, bazen çok taraflılıkta sonuç zaman alır.

Burada, New York’ta oturan bir diplomat olarak, her ne kadar bu hüsrana uğramış olsam da, aynı zamanda buradaki durumu da anlıyorum: BM 193 üye devletten oluşuyor.

VOA’nın BM muhabiri Margaret Besheer bu rapora katkıda bulundu.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: